Jak zaprojektować etykietę logistyczną GS1? Poradnik: standardy, kody SSCC i automatyzacja

Jednym z nich jest etykieta logistyczna GS1, w ramach których można w prosty i czytelny sposób oznaczać palety zbiorcze z towarem, śledzić ruch w magazynie, a także usprawniać procesy logistyczne. Skorzystaj z poradnika, dowiedz się czym jest cyfra kontrolna SSCC, zasadę działania Algorytmu Modulo 10 oraz szczegóły na temat tego, jak działa program do projektowania etykiet logistycznych.

Dlaczego standard GS1?

Standard logistyczny GS1 to globalny zestaw zasad identyfikacji i wymiany danych w łańcuchu dostaw. Umożliwia jednoznaczne oznaczanie produktów, jednostek logistycznych i lokalizacji za pomocą unikalnych numerów oraz kodów kreskowych.

Celem wprowadzenia takiego standardu dla etykiet logistycznych jest usprawnienie przepływu towarów oraz informacji między producentami, dystrybutorami, przewoźnikami, magazynami oraz detalistami. Obecnie to najczęściej stosowane rozwiązanie, które wspiera realizowanie operacji logistycznych, chociażby dzięki możliwości śledzenia towarów na każdym etapie transportu oraz składowania.

W praktyce... dowolny ładunek przeznaczony do transportu lub magazynowania oraz jednostka logistyczna może zostać jednoznacznie zidentyfikowana dzięki numerowi SSCC. To obowiązkowy element etykiety GS1, który pozwala powiązać fizyczny towar z danymi elektronicznymi w systemach informatycznych.

Brak wdrożenia systemu etykiet logistycznych GS1 w firmach może skutkować licznymi błędami w procesach magazynowych, a wtedy łatwiej o ogólny chaos operacyjny. Standaryzacja oznaczeń ma też wymiar operacyjny – centra dystrybucyjne (np. Biedronki, Dino) wymagają etykiet zgodnych z GS1, a brak odpowiednich oznaczeń może skutkować nieprzyjęciem dostawy lub wydłużeniem procesów logistycznych.

Dlaczego etykiety GS1 to dobry pomysł?

Stosowanie standardów GS1 jest uzasadnione technologicznie i operacyjnie w wielu modelach działalności, szczególnie tam, gdzie liczny się sprawna wymiana danych. Chodzi przede wszystkim o takie branże jak:

• handel detaliczny i sprzedaż internetowa, gdzie kody GTIN są wykorzystywane w listingach, systemach POS i zarządzaniu zapasem;
• produkcja i konfekcjonowanie, gdy potrzebna jest spójna identyfikacja wariantów produktów, serii lub partii
• dystrybucja i logistyka, jeśli obsługujesz etykietowanie jednostek zbiorczych, palet i dokumentów transportowych;
• współpraca z sieciami handlowymi i platformami marketplace, które wymagają standardowych identyfikatorów.

Standard GS1 wykorzystujący kody SSCC może też sprawdzić się w firmach działających w branży podlegającej pod wymogi identyfikacji przesyłek i produktów, np. FMCG, farmacja albo produkcja kosmetyczna.

Dla przedsiębiorców działających lokalnie istotnym punktem odniesienia jest GS1 Polska, ponieważ rejestracja w krajowej organizacji umożliwia uzyskanie oficjalnej puli numerów i wdrożenie standardów zgodnych z globalnym systemem.

Proces rozpoczyna się poprzez rejestrację na https://gs1pl.org/, gdzie przydzielany jest prefiks firmy wykorzystywany do tworzenia kodów. Dopiero po tym etapie możliwe jest prawidłowe generowanie etykiet i ich wykorzystanie w obiegu handlowym oraz logistycznym.

Czym różni się standardowa etykieta adresowa od etykiety logistycznej GS1?

W praktyce operacyjnej różnica między oznaczeniem adresowym a etykietą GS1 jest fundamentalna. Pierwsza typ etykiety wspiera doręczenie przesyłki do odbiorcy/miejsca docelowego, druga stanowi element systemu identyfikacji logistycznej wykorzystywanego przez magazyny, operatorów i sieci dystrybucyjne.

Tabela 1: Różnice między etykietą adresową a etykietą logistyczną GS1.

Etykieta GS1 umożliwia identyfikację, automatyczne przetwarzanie danych i kontrolę przepływu towarów na każdym etapie operacyjnym. To właśnie dlatego standard GS1 jest traktowany jako fundament skalowalnej logistyki i zgodności operacyjnej w środowisku magazynowym i dystrybucyjnym.

Czym jest kod SSCC?

Kod SSCC (Serial Shipping Container Code) to unikalny numer identyfikacyjny przypisywany konkretnej jednostce logistycznej - takiej jak paleta, karton zbiorczy czy kontener – który pozwala śledzić ją w całym łańcuchu dostaw.

Numer SSCC identyfikuje nie produkt, lecz konkretną jednostkę logistyczną jako całość. Każdy kod jest nadawany indywidualnie i nie może być ponownie użyty w tym samym czasie dla innej jednostki.

Źródło: https://gs1pl.org/app/uploads/2022/05/Wytyczne_dotyczace_etykiet_logistycznych_GS1.pdf

Struktura kodu SSCC

Numer ten ma określoną strukturę i składa się z kilku elementów, z których każdy pełni konkretną funkcję identyfikacyjną:

• identyfikator zastosowania „00”, który informuje system skanujący, że kod dotyczy SSCC;
• cyfra uzupełniająca nadawana przez firmę w celu zwiększenia puli możliwych numerów od 0 do 9;
• prefiks GS1 firmy przypisany uczestnikowi systemu, wskazujący właściciela numeracji;
• indywidualne oznaczenie jednostki logistycznej, czyli numer seryjny danej jednostki;
• cyfra kontrolna wyliczana algorytmem GS1 w celu sprawdzenia poprawności numeru.

Poprawnie wygenerowany kod SSCC stanowi jedyny obowiązkowy element dla etykiety logistycznej GS1. Powinien być generowany przez podmiot tworzący jednostkę logistyczną na podstawie indywidualnego prefiksu GS1. W przypadku braku tej informacji, kod SSCC musi być uzupełniony przez kolejnego uczestnika łańcucha dostaw.

Jak wyliczyć cyfrę kontrolną SSCC?

Cyfrę kontrolną SSCC wyliczasz na podstawie pierwszych 17 cyfr numeru, stosując standardowy Algorytm Modulo 10 dla standardu GS1:

1. Najpierw liczysz sumę ważoną: zaczynasz od prawej strony i mnożysz kolejne cyfry naprzemiennie przez 3 i 1.
2. Następnie sumujesz wszystkie wyniki.
3. Potem obliczasz resztę z dzielenia tej sumy przez 10 i odejmujesz ją od 10. Wynik to cyfra kontrolna (jeśli wychodzi 10, przyjmujesz 0).

Do obliczeń można wykorzystać gotowy wzór sumy ważonej, a dopiero następnie można wyznaczyć cyfrę kontrolną SSCC:

• S=3×(suma cyfr na pozycjach nieparzystych od prawej)+1×(suma cyfr na pozycjach parzystych od prawej)
• cyfra kontrolna=(10−(Smod10))mod10

To prosta operacja arytmetyczna, ale bardzo istotna, bo zapewnia poprawność numeru i umożliwia systemom automatycznym wykrywanie błędów podczas skanowania lub wprowadzania danych.

Dla gotowego pliku EXCEL, gdzie masz 17 cyfr w komórce

A1:=MOD(10-MOD(SUMPRODUCT(MID(TEXTJOIN("",TRUE,MID(A1,ROW(INDIRECT("1:17")),1)),18-ROW(INDIRECT("1:17")),1)*{3,1,3,1,3,1,3,1,3,1,3,1,3,1,3,1,3}),10),10)

Identyfikatory Zastosowania (AI), czyli jak czytać kod GS1-128?

W praktyce Identyfikatory zastosowania (AI) GS1 to specjalny kod 2 lub 3-cyfrowy, który pozwala identyfikować informacje po zakodowanych w nich danych. Taka standaryzacja służy do kodowania globalnych identyfikatorów dotyczących towaru lub innych obiektów związanych z procesami logistycznymi.

Identyfikatory Zastosowania stosuje się głównie na etykietach logistycznych GS1 oraz w kodach na opakowaniach zbiorczych. Forma przedstawienia identyfikatora najczęściej ma postać kodu kreskowego GS1, kodu 2D lub znacznika radiowego RFID.

Nawiasy, które widzisz w zapisie kodu, nie są zakodowane w samym kodzie kreskowym. To element opisu czytelnego dla człowieka – wskazują tylko, gdzie zaczyna się dany identyfikator.

W zapisie tekstowym (HRT – tekst nadrukowany obok kodu kreskowego, który da się odczytać bez użycia skanera) zapis wygląda tak:

• (00)359012341234567890;
• (01)05901234567890;

Interpretacja:

• liczby w nawiasach → identyfikator zastosowania (AI);
• liczby po nawiasie → dane właściwe;
• skaner widzi samą sekwencję cyfr, bez nawiasów – interpretację robi na podstawie standardu GS1.

Tabela 2: Przykładowe Identyfikatory Zastosowania (AI) dla kodów GS1-128.

Źródło: https://gs1pl.org/app/uploads/2023/06/Identyfikatory_Zastosowania_GS1_2023.pdf

Gdzie i jak nakleić etykietę GS1? Wymagania techniczne

Urządzenia skanujące powinny mieć możliwość szybkiego odczytu etykiety logistycznej GS1 umieszczonej na paczkach lub towarach. To warunek prawidłowego funkcjonowania systemu ze standardem GS1 oraz procesów powiązanych ze śledzeniem partii produktów.

Praktyczne wymagania montażowe:

• na każdej palecie stosuj 2 etykiety logistyczne GS1 – standardowo format A5;
• umieszczaj je na dwóch sąsiadujących bokach palety, aby były widoczne z różnych kierunków skanowania;
• etykieta powinna być trwale przyklejona do folii stretch w widocznym miejscu;
• w przypadku dodatkowych oznaczeń (np. BOM) montuj je tuż pod etykietą GS1, zachowując min. 50 mm od krawędzi bocznych;
• zapewnij czytelność kodu GS1-128 – brak zagięć, zabrudzeń i deformacji powierzchni.

Brak prawidłowego oznaczenia może skutkować nieprzyjęciem dostawy w centrum dystrybucyjnym, ponieważ etykieta transportowa stanowi element operacyjny procesów magazynowych i identyfikacyjnych.

Automatyzacja, czyli jak ułatwić sobie życie? Excel do integracji z programem do projektowania etykiet

W celu poprawnego przygotowywania etykiet logistycznych GS1 możesz stosować gotowy szablon etykiety GS1 lub specjalistyczny program do projektowania etykiet logistycznych. To przydatne rozwiązania, które usprawniają pracę i pozwalają na przygotowywanie etykiet logistycznych zgodnie z obowiązującymi standardami.

Link do pliku Excel z przykładowym liczeniem sumy kontrolnej SSCC.

Aby ułatwić sobie proces generowania i projektowania etykiet logistycznych GS1:

1. Przygotowujesz arkusz z informacjami (np. GTIN, partia, SSCC).
2. Program pobiera te dane bezpośrednio z Excel, CSV lub SQL.
3. Przypisuje je do pól na projekcie etykiety lub gotowym szablonie.
4. Generuje kody kreskowe (np. GS1-128, SSCC) automatycznie.
5. Uruchamiasz druk seryjny i powstaje wiele etykiet z różnymi danymi.
6. Wszystko trafia prosto na drukarki do etykiet.

Takie oprogramowanie jest zaprojektowane tak, aby było intuicyjne i szybkie w obsłudze, nawet dla początkujących użytkowników. Pozwala jednocześnie ingerować w wygląd etykiety – dodawać tekst, grafiki czy oznaczenia transportowe – mimo dużej automatyzacji procesu.

Czym powinien się charakteryzować program do etykiet GS1?

Program do etykiet zgodnych z GS1 powinien przede wszystkim wspierać poprawne generowanie i druk kodów kreskowych, integrację danych oraz automatyzację pracy.

W praktyce rozwiązania klasy HDF Labels pokazują, że liczy się możliwość obsługi wielu typów kodów (w tym GS1-128 czy GS1 DataMatrix), integracja z bazami danych oraz szybki wydruk seryjny etykiet na różnych drukarkach przemysłowych.

Takie oprogramowanie oferuje także dostęp do ponad setki formatów kodów kreskowych, import danych z Excel lub SQL i automatyczną numerację, a to w znacznym stopniu ułatwia oznakowanie produktów zgodnie z globalnymi standardami.

Pobierz demo HDF Labels i skorzystaj z gotowych szablonów zgodnych z globalnymi normami.

Źródła:

1. https://gs1pl.org/app/uploads/2022/02/Manual_Palety_DC_JMP_marzec-2021-1.pdf
2. https://gs1pl.org/app/uploads/2022/05/Wytyczne_dotyczace_etykiet_logistycznych_GS1.pdf
3. https://gs1pl.org/app/uploads/2023/06/Identyfikatory_Zastosowania_GS1_2023.pdf
4. https://gs1pl.org/